KONSORCJUM IBM POLSKA
I CELiUS
Pierwsze konsorcjum DefenceTech Cluster łączy dwie uzupełniające się siły: CELiUS - zespół praktyków zarządzania kryzysowego, którzy sami pracowali w strukturach sztabowych JST i firm, oraz IBM Polska - dostawcę technologii klasy enterprise. Z tego połączenia powstaje wspólny projekt: CRiSIS OS - kompletny, wielopoziomowy system budowania odporności państwa, samorządów i gospodarki.
CRiSIS OS - platforma, która automatyzuje pracę sztabu kryzysowego.
Pierwszy poziom systemu odporności CRiSIS OS to mobilna aplikacja zamieniająca procedury z segregatorów w wykonywalny, mierzalny proces. Zastępuje zarządzanie arkuszami i listami telefonów systemem predykcyjno-decyzyjnym wspieranym przez AI (IBM BOB, watsonx.ai). Zgłoszenie incydentu zajmuje <1 min, system automatycznie powiadamia zespoły (SMS, e-mail, push) i pokazuje potwierdzenia gotowości, a każda czynność trafia do audytowalnej ewidencji zakończonej raportem. Asystenci AI priorytetyzują dane, mapują pojazdy, ludzi i sprzęt, analizują procedury i przepisy oraz prognozują rozwój sytuacji (15-120 min). Repozytorium zasobów daje aktualny obraz dostępnych środków i realizuje obowiązek ewidencyjny z ustawy o ochronie ludności.
Zasada nadrzędna: AI rekomenduje, człowiek decyduje - zgodnie z AI Act.
Odbiorcy: struktury zarządzania kryzysowego JST oraz sektor prywatny w reżimie NIS2.
Cyfrowy poligon - środowisko treningowe CRiSIS OS.
Drugi poziom systemu to tryb treningowy: w pełni odizolowany, cyfrowy poligon, gdzie agenci AI na IBM watsonx.ai symulują rzeczywiste, zmieniające się warunki kryzysowe. Odpowiada na problem sztabów, które ćwiczą rzadko, według statycznych scenariuszy, a pierwszy kontakt z kryzysem kaskadowym następuje w trakcie realnego zdarzenia. Środowisko to izolowany klon platformy operacyjnej - interfejs, mapy i checklisty są identyczne jak w trybie realnym, różni się tylko źródło danych. Silnik symulacji reaguje na decyzje uczestników, eskaluje lub deeskaluje sytuację, wstrzykuje telemetrię z czujników i buduje realistyczne tło (media, politycy, nastroje ludności). Automatyczny raport debriefingowy spełnia ustawowy obowiązek dokumentacji ćwiczeń jako produkt uboczny treningu.
Zasada nadrzędna: pełna izolacja od środowiska produkcyjnego - instancja z zasady nie łączy się z produkcją, więc ćwiczenia nigdy nie naruszają realnych danych; nadzór nad modelami (watsonx.governance) zapewnia zgodność również środowiska szkoleniowego z AI Act.
Odbiorcy: poziom podstawowy - pracownicy administracji i koordynatorzy centrów zarządzania kryzysowego; zaawansowany - szefowie sztabów i dyrektorzy służb; ekspercki - kadra zarządzająca i decydenci; terenowy - dowódcy PSP, OSP i służb. Dla sektora prywatnego - zespoły ciągłości działania i reagowania na incydenty u operatorów infrastruktury krytycznej, firm energetycznych, wodociągowych i logistycznych.
Centrum Powiadamiania Kryzysowego - wczesne ostrzeganie.
Trzeci poziom to działające w trybie ciągłym centrum monitoringu i wczesnego ostrzegania, łączące duże modele językowe, głębokie uczenie i algorytmy predykcyjne, by prognozować kryzysy z wyprzedzeniem 6-72 h - dla miast, województw i docelowo całej Polski. Rozwiązuje problem danych, które istnieją przed zdarzeniem, lecz są rozproszone i niepowiązane. Centrum zasilają w czasie rzeczywistym dane meteorologiczne (IMGW-PIB, ECMWF), czujniki hydrologiczne IoT, obrazowanie satelitarne, monitoring mediów i sygnały z infrastruktury. Silnik klasyfikuje zdarzenia, przeprowadza risk scoring, koreluje sygnały i prognozuje eskalację; po przekroczeniu progu alarmuje służby (IVR, SMS, e-mail, powiadamianie masowe). Osobna funkcja to wczesne wykrywanie dezinformacji i przygotowanie projektu komunikatu.
Zasada nadrzędna: suwerenność technologiczna zamiast czarnej skrzynki - modele klasy enterprise z pełną kontrolą licencyjną (opcjonalnie modele otwarte rozwijane w Polsce), pracujące w architekturze zamkniętej; każda rekomendacja pozostaje audytowalna i podlega zatwierdzeniu przez człowieka.
Odbiorcy: samorządy - miasta i województwa zyskujące pozycję regionalnego lidera wczesnego ostrzegania; docelowo skala ogólnopolska. Dla firm - operatorzy sieci, przedsiębiorstwa komunalne, przemysł i logistyka - jako usługa stałego monitoringu zagrożeń dla infrastruktury i łańcuchów dostaw.
CELiUS ARCA - mobilna infrastruktura zarządzania w terenie.
Czwarty, fizyczny element systemu to rodzina mobilnych, autonomicznych jednostek przenoszących zdolności sztabowe, łączność i zasilanie tam, gdzie rozgrywa się kryzys i gdzie zawodzi stacjonarna infrastruktura. Odpowiada na paradoks: kryzys uderza w te same zasoby, które są niezbędne do zarządzania nim. Seria oferuje cztery klasy jednostek: skalowalne miasteczka kontenerowe, samochodowe punkty dowodzenia (VAN, pickup), terenową przyczepę na platformie Maturi Trailers (łączność satelitarna i radiowa, autonomia do 72 h, w wersji rozszerzonej drony i termowizja) oraz quady i łodzie rozpoznawcze.
Zasada nadrzędna: integracja cyfrowa i modułowość – każda jednostka, niezależnie od kolejności zakupu, działa jako węzeł brzegowy CRiSIS OS (IBM Edge Application Manager): raportuje status i lokalizację, pracuje offline z automatyczną replikacją danych i przełącza się na łączność satelitarną/mesh; segmentacja warstwy fizycznej (Zero Trust) sprawia, że kompromitacja jednego węzła nie daje dostępu do rdzenia systemu.
Odbiorcy: JST – zaplecze operacyjne niezależne od stanu lokalnej infrastruktury oraz spełnienie wymagań dotyczących zapasowych miejsc dowodzenia; sektor prywatny – operatorzy sieci, zakłady przemysłowe, firmy budowlane i energetyczne – jako mobilne centrum koordynacji prac terenowych i awaryjnych.