Cyfrowy poligon - środowisko treningowe CRiSIS OS z agentami AI

Drugi poziom systemu tworzonego przez konsorcjum CELiUS i IBM Polska to tryb treningowy platformy CRiSIS OS: w pełni odizolowany, cyfrowy poligon, na którym agenci AI zbudowani na platformie IBM watsonx.ai symulują rzeczywiste, zmieniające się warunki kryzysowe - tak, aby personel odpowiedzialny za zarządzanie kryzysowe w samorządach i firmach mógł trenować w środowisku maksymalnie zbliżonym do realnego zdarzenia.

Problem: sztab, który nigdy nie ćwiczył naprawdę.

Najlepsza procedura jest warta tyle, ile zespół, który potrafi ją wykonać pod presją. Tymczasem ćwiczenia sztabowe w polskich instytucjach odbywają się rzadko, zwykle według statycznych, znanych z góry scenariuszy, a pełnowymiarowe ćwiczenia terenowe są kosztowne, logistycznie trudne i angażują zasoby operacyjne, które w tym czasie nie mogą reagować na realne zdarzenia. Efekt jest przewidywalny: pierwszy prawdziwy kontakt sztabu z kryzysem kaskadowym – na przykład powodzią połączoną z blackoutem i falą dezinformacji, następuje w trakcie samego kryzysu. Do tego dochodzi wymiar formalny: Ustawa o Ochronie Ludności i Obronie Cywilnej nakłada obowiązek prowadzenia i dokumentowania ćwiczeń, a braki w tej dokumentacji regularnie pojawiają się w zaleceniach pokontrolnych.

Rozwiązanie: przeciwnik, który reaguje na Twoje decyzje.

Środowisko treningowe CRiSIS OS to izolowany klon platformy operacyjnej - instancja, która z zasady nie łączy się ze środowiskiem produkcyjnym, dzięki czemu ćwiczenia nigdy nie naruszą realnych danych. Ćwiczący widzą dokładnie ten sam interfejs, te same mapy, checklisty i kanały komunikacji co w trybie realnym; jedyną różnicą jest źródło danych. Sercem poligonu jest silnik symulacji oparty na agentach AI, który generuje i modyfikuje scenariusze w czasie rzeczywistym: reaguje na decyzje uczestników, dynamicznie eskaluje lub deeskaluje sytuację, „wstrzykuje” symulowaną telemetrię z czujników i zgłoszenia od symulowanych źródeł danych, a wokół zdarzenia buduje realistyczne tło - presję mediów, wypowiedzi polityków, nastroje ludności, działania służb. Program szkoleniowy jest zróżnicowany pod kątem odbiorców. Poziom podstawowy, adresowany do pracowników administracji i koordynatorów centrów zarządzania kryzysowego, obejmuje incydenty jednorodne, takie jak lokalna powódź czy przerwa energetyczna. Poziom zaawansowany, dla szefów sztabów i dyrektorów służb, wprowadza zdarzenia kaskadowe łączące blackout, cyberatak i niepokoje społeczne. Poziom ekspercki konfrontuje kadrę zarządzającą i decydentów ze scenariuszami hybrydowymi, w których kluczową rolę gra dezinformacja i presja medialna. Poziom terenowy integruje ćwiczenia dowódców jednostek PSP, OSP i służb z fizyczną infrastrukturą kontenerową i mobilną.

Ćwiczenie, które samo się dokumentuje.

Po zakończeniu każdego ćwiczenia system generuje automatyczny raport debriefingowy: przebieg zdarzenia, podjęte decyzje, czasy reakcji, ocenę pracy zespołu. Ten sam raport pełni funkcję dokumentacji ćwiczeń na potrzeby sprawozdawczości - obowiązek ustawowy zostaje spełniony jako produkt uboczny treningu, a nie osobna praca administracyjna.

Technologie i współpraca CELiUS + IBM Polska

Sercem poligonu są agenci AI zbudowani na platformie IBM watsonx.ai - to oni generują warunki ćwiczenia, eskalują scenariusz w odpowiedzi na decyzje uczestników i oceniają reakcje zespołu w raporcie po zakończeniu ćwiczenia (after-action review). Środowisko treningowe działa jako izolowany klon platformy produkcyjnej - odseparowana instancja w tym samym klastrze kontenerowym, z własną iniekcją zdarzeń: symulowaną telemetrią czujników IoT i symulowanymi zgłaszającymi. W podziale ról konsorcjum CELiUS odpowiada za metodykę szkoleń, bibliotekę scenariuszy i prowadzenie ćwiczeń - to wkład zespołu praktyków, którzy sami pracowali w strukturach zarządzania kryzysowego - natomiast IBM Polska dostarcza platformę agentową watsonx.ai, infrastrukturę konteneryzacji oraz warstwę nadzoru nad modelami (watsonx.governance), dzięki której również środowisko szkoleniowe spełnia wymogi dokumentacyjne aktu o sztucznej inteligencji.

Wartość dla samorządów i firm

Dla samorządu cyfrowy poligon oznacza wyćwiczony sztab, który procedury zna z praktyki, a nie z lektury - oraz możliwość świadczenia usług szkoleniowych sąsiednim jednostkom, co zamienia inwestycję w potencjalne źródło przychodu. Dla sektora prywatnego to narzędzie budowania kompetencji zespołów ciągłości działania i reagowania na incydenty. Operatorzy infrastruktury krytycznej, firmy energetyczne, wodociągowe czy logistyczne mogą regularnie testować swoje procedury w warunkach, których nie da się bezpiecznie odtworzyć w rzeczywistości i robić to bez angażowania zasobów operacyjnych oraz bez ryzyka dla systemów produkcyjnych.