CRiSIS OS - platforma, która automatyzuje pracę sztabu kryzysowego.

Pierwszy poziom systemu odporności budowanego przez konsorcjum CELiUS i IBM Polska w ramach DefenceTech Cluster to aplikacja mobilna dla sztabów kryzysowych, która zamienia procedury z segregatorów w wykonywalny, mierzalny proces - od zgłoszenia incydentu w mniej niż minutę po automatyczny raport końcowy.

Problem: kryzys zarządzany arkuszem i listą telefonów.

W wielu jednostkach samorządu terytorialnego zarządzanie kryzysowe wciąż opiera się na arkuszach kalkulacyjnych, listach telefonicznych i wiedzy przechowywanej „w głowach” pojedynczych osób. Ten model działał, dopóki kryzysy charakteryzowały się swojego rodzaju przewidywalnością. Współczesne zagrożenia mają jednak charakter kaskadowy. Powódź wywołuje przerwę w zasilaniu, brak zasilania paraliżuje łączność, cisza informacyjna otwiera przestrzeń dla dezinformacji, a presja społeczna zmienia priorytety sztabu w trakcie działania. Żaden z tych elementów nie jest nowy - nowa jest prędkość, z jaką się ze sobą sprzęgają. Koszt tego modelu widać w liczbach, które każdy samorząd i każda firma mogą podstawić samodzielnie: każda godzina zwłoki w mobilizacji zespołu to rosnące straty materialne, sprzęt „odkrywany” po fakcie w magazynie sąsiedniej gminy to nietrafiona alokacja zasobów, a rekonstruowanie przebiegu zdarzenia z notatek i pamięci na potrzeby kontroli potrafi zająć tygodnie.

Rozwiązanie: predykcyjno-decyzyjny system zamiast reaktywnego.

CRiSIS OS zastępuje reaktywny model zarządzania incydentami systemem predykcyjno-decyzyjnym wspomaganym przez sztuczną inteligencję. Aplikacja - rozwijana z wykorzystaniem narzędzi IBM, w tym środowiska niskokodowego IBM BOB oraz platformy watsonx.ai - towarzyszy sztabowi na każdym etapie reagowania. Zgłoszenie incydentu zajmuje mniej niż minutę, system automatycznie powiadamia właściwy zespół (SMS, e-mail, push) i na żywo pokazuje potwierdzenia gotowości, a każda podjęta czynność trafia do pełnej, audytowalnej ewidencji działań zakończonej automatycznym raportem. Asystenci AI porządkują napływające dane i nadają im priorytety, mapują dostępne pojazdy, ludzi i sprzęt, analizują procedury operacyjne i przepisy prawa w kontekście konkretnego zdarzenia, a także prognozują rozwój sytuacji w horyzoncie od 15 do 120 minut, proponując warianty działań wraz z ich konsekwencjami. Osobnym, najbardziej charakterystycznym elementem platformy jest repozytorium zasobów: jeden, aktualizowany w czasie rzeczywistym obraz tego, czym faktycznie dysponuje samorząd i region - od agregatów, osuszaczy i worków z piaskiem, przez zasoby OSP, po miejsca schronienia i obiekty ochrony ludności. Ten sam rejestr obsługuje przy okazji obowiązek ewidencyjny wynikający z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej: jedna praca, dwa efekty.

Człowiek decyduje - zawsze.

Zasadą nadrzędną systemu jest to, że AI wspiera i rekomenduje, a decyduje zawsze i wyłącznie człowiek. Nie jest to deklaracja marketingowa, lecz właściwość wymuszona architekturą: każda rekomendacja ma udokumentowane źródła, każda decyzja operacyjna wymaga zatwierdzenia przez członka sztabu i pozostawia ślad w logu audytowym. Takie podejście odpowiada wprost wymogowi nadzoru ludzkiego przewidzianemu w unijnym akcie o sztucznej inteligencji dla systemów wspierających zarządzanie infrastrukturą krytyczną.

Technologie i współpraca CELiUS + IBM Polska

CRiSIS OS powstaje w modelu, w którym każdy z partnerów wnosi to, w czym jest najmocniejszy. CELiUS wnosi doświadczenie praktyków zarządzania kryzysowego, autorską koncepcję aplikacji oraz znajomość realiów pracy sztabów w JST i firmach; IBM Polska - fundament technologiczny klasy enterprise. Sama aplikacja rozwijana jest z wykorzystaniem narzędzia IBM BOB, które radykalnie skraca cykl rozwoju platformy. Warstwę asystentów AI zapewnia IBM watsonx.ai - prywatne modele językowe pracujące w trybie zamkniętym (RAG) wyłącznie na zweryfikowanej bazie wiedzy operacyjnej danej organizacji, bez łączności z otwartym Internetem w trybie operacyjnym. Repozytorium zasobów budowane jest wspólnie z IBM w oparciu o watsonx.data i Cloud Pak for Data, całość działa jako klaster kontenerowy (Kubernetes / Red Hat OpenShift) z mikroserwisami domenowymi i otwartymi API, bezpieczeństwo zapewniają IBM QRadar SIEM, zespół X-Force i architektura Zero Trust, a zgodność z aktem o sztucznej inteligencji dokumentuje watsonx.governance.

Dla kogo?

Naturalnym odbiorcą platformy są gminne, powiatowe, miejskie i wojewódzkie struktury zarządzania kryzysowego, dla których CRiSIS OS staje się narzędziem operacjonalizacji planów kryzysowych. Procedury przestają być dokumentem w segregatorze i stają się wykonywalnymi krokami. Równolegle rozwiązanie adresuje potrzeby sektora prywatnego: operatorów infrastruktury krytycznej, przedsiębiorstw komunalnych, firm produkcyjnych i logistycznych, które w reżimie dyrektywy NIS2 muszą wykazać zdolność zarządzania incydentami i ciągłością działania. Wartość operacyjna pojawia się od pierwszego dnia wdrożenia, a platforma stanowi fundament na którym budowane są kolejne poziomy systemu: środowisko treningowe i Centrum Powiadamiania Kryzysowego 24/7.